İsrâ Suresi - Ayet 5
Sure 17: İsrâ/Gece Yürüyüşü
Arapça Metin (Harekeli)
2032|17|5|فَإِذَا جَآءَ وَعْدُ أُولَىٰهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَآ أُو۟لِى بَأْسٍ شَدِيدٍ فَجَاسُوا۟ خِلَٰلَ ٱلدِّيَارِ وَكَانَ وَعْدًا مَّفْعُولًا
Latin Literal
5. Fe izâ câe va’du ûlâhumâ beasnâ aleykum ibâden lenâ ulîbe’sin şedîdin fe câsû hılâled diyâr(diyâri), ve kâne va’den mef’ûlâ(mef’ûlen).
Türkçe Çeviri
Öyle ki geldiği zaman vaadi ikisinin1036 evveli*; gönderdik üzerinize** kulları907 (ki) bizedir***; şiddetli bir zorluk**** sahipleridirler; öyle ki casusluk ederler/arayıp tararlar gediğini/yarığını1039 diyarın*****; ve oldu (bu) faaliyette geçirilen bir vaat.
Kelime Kelime Analiz Tablosu
| No | Kelime | Anlam | Arapça | Kök |
|---|---|---|---|---|
| 1 | feiza | öyle ki zaman | فَإِذَا | - |
| 2 | ca'e | geldi | جَاءَ | جيا |
| 3 | vea'du | vaadi | وَعْدُ | وعد |
| 4 | ulahuma | ikisinin evveli | أُولَاهُمَا | اول |
| 5 | beasna | gönderdik | بَعَثْنَا | بعث |
| 6 | aleykum | üzerinize | عَلَيْكُمْ | - |
| 7 | ibaden | kulları (ki) | عِبَادًا | عبد |
| 8 | lena | bizedir | لَنَا | - |
| 9 | uli | sahipleri | أُولِي | اول |
| 10 | be'sin | bir zorlu | بَأْسٍ | باس |
| 11 | şedidin | bir şiddetli | شَدِيدٍ | شدد |
| 12 | fe casu | öyle ki arayıp tararlar | فَجَاسُوا | جوس |
| 13 | hilale | gediği | خِلَالَ | خلل |
| 14 | d-diyari | diyarın | الدِّيَارِ | دور |
| 15 | ve kane | ve oldu | وَكَانَ | كون |
| 16 | vea'den | bir vaad | وَعْدًا | وعد |
| 17 | mef'ulen | faaliyet edilen | مَفْعُولًا | فعل |
Notlar
Not 1
*İlki, birincisi. Nebuzarada'nın ordusuyla birlikte yaptığı Kudüs kuşatması.**Muhatap 2. çoğul şahıs olarak bir önceki ayetteki gibi İsrâîloğullarına döndü.***Sadece Allah'a kul olan tek tanrıcılar. Tek tanrıcı Nebuzarada ve ordusu. Babil ordusunun komutanı.***Zorluk, güçlük. Çok güçlü Babil ordusu.****Yurdun, Süleyman'ın mescidinin/tapınağının bulunduğu Kudüs'ün.
Bu Ayette Geçen Kavramlar:
Kavram 907:
Kısa Açıklama: 907 Köle olan. Sahibinin her dediğini yapan. Sahibini her an ve her yerde takip eden. Sahibinin sözünden asla çıkmayan.
Kul
Kısa Açıklama: 907 Köle olan. Sahibinin her dediğini yapan. Sahibini her an ve her yerde takip eden. Sahibinin sözünden asla çıkmayan.
Kavram 1036:
Kısa Açıklama: 1036 Rabbimiz 17:4 ayetinde İsrâîloğullarının yerde yani bulundukları coğrafyada iki kez fesat çıkaracağını apaçık bildirmiştir. Ayetten anlarız ki fitne ve fesatla bu kavim diğer kavimlere göre yücelecektir, ulu bir hale gelecektir. Bu kavim kendisini diğer kavimlere göre üstün görecektir; kibirlenecektir.
İsrâîloğullarının yerde iki kez fesat çıkarması; yücelmeleri ve kibirlenmeleri.
Kısa Açıklama: 1036 Rabbimiz 17:4 ayetinde İsrâîloğullarının yerde yani bulundukları coğrafyada iki kez fesat çıkaracağını apaçık bildirmiştir. Ayetten anlarız ki fitne ve fesatla bu kavim diğer kavimlere göre yücelecektir, ulu bir hale gelecektir. Bu kavim kendisini diğer kavimlere göre üstün görecektir; kibirlenecektir.
Kavram 1039:
Kısa Açıklama: 1039 Kur'an 17:5'teki "فَجَاسُوا۟ خِلَٰلَ ٱلدِّيَارِ" (arayıp tararlar gediğini/yarıklarını diyarın) ifadesi, Kudüs'ün her iki yıkımında da belgelenmiş yeraltı tünel aramalarını tam olarak tanımlar. MÖ 586'da Kral Tsidkiya, sarayından Eriha'ya uzanan 18 millik yeraltı tünelinden kaçmaya çalışmış; Babilliler tünelin çıkışını keşfedip onu yakalamıştı. MS 70'de ise Romalılar, şehri ele geçirdikten sonra sistematik olarak yeraltı drenaj kanallarını ve tünelleri aradı—Josephus'a göre 2.000'den fazla kişi bu tünellerde ölü bulundu. خِلَٰل (khilâl) kelimesi "gedik, yarık, aralık" anlamına gelir ve Kudüs'ün Hizkiya Tüneli (533m), Tsidkiya Mağarası, Roma dönemi drenaj kanalları gibi kapsamlı yeraltı sistemini mükemmel şekilde karşılıyor. Modern arkeoloji, her iki dönemde de bu tünellerde pişirme kapları, yağ lambaları, ok uçları ve sikkeler bularak Kur'an'ın 7. yüzyılda verdiği bu detayın tarihsel doğruluğunu teyit etti.
Kudüs'ün gedikleri/yarıkları.
Kısa Açıklama: 1039 Kur'an 17:5'teki "فَجَاسُوا۟ خِلَٰلَ ٱلدِّيَارِ" (arayıp tararlar gediğini/yarıklarını diyarın) ifadesi, Kudüs'ün her iki yıkımında da belgelenmiş yeraltı tünel aramalarını tam olarak tanımlar. MÖ 586'da Kral Tsidkiya, sarayından Eriha'ya uzanan 18 millik yeraltı tünelinden kaçmaya çalışmış; Babilliler tünelin çıkışını keşfedip onu yakalamıştı. MS 70'de ise Romalılar, şehri ele geçirdikten sonra sistematik olarak yeraltı drenaj kanallarını ve tünelleri aradı—Josephus'a göre 2.000'den fazla kişi bu tünellerde ölü bulundu. خِلَٰل (khilâl) kelimesi "gedik, yarık, aralık" anlamına gelir ve Kudüs'ün Hizkiya Tüneli (533m), Tsidkiya Mağarası, Roma dönemi drenaj kanalları gibi kapsamlı yeraltı sistemini mükemmel şekilde karşılıyor. Modern arkeoloji, her iki dönemde de bu tünellerde pişirme kapları, yağ lambaları, ok uçları ve sikkeler bularak Kur'an'ın 7. yüzyılda verdiği bu detayın tarihsel doğruluğunu teyit etti.